معرفي انجمن علمي پژوهشگران سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي و فعاليت هاي آن

اين انجمن با هدف توسعه علمي، تقويت بنيه علمي و تربيت پژوهشگران نخبه، پرورش گروه مشاوران علمي متخصص در تخصصهاي مورد نياز سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي درسال 1385 تشكيل گرديد.
از مهمترين وظايف اين انجمن مي توان به برگزاري جلسات درموضوع نقد و بررسي طرحهاي پژوهشي، برگزاري جلسات هم انديشي علمي در موضوعات روز و اولويت دار سازمان، بزرگداشت پيش كسوتان علوم مربوط به حوزه هاي تخصصي مورد نياز و برگزاري نمايشگاههاي حوزه پژوهش اشاره نمود.

انجمن علمي در سال گذشته (1388) فعاليت پر باري در حوزه برگزاري نشست هاي تخصصي داخل سازمان داشت. با توجه به ماهيت سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي حوزه هاي تخصصي در اين سازمان به شش حوزه تفكيك و نشستهاي علمي با توجه به اين حوزه ها برگزار شد.

در اين خصوص 37سخنراني در قالب 19جلسه برگزار گرديد چكيده اين نشستها در ادامه اين مطلب مي آيد. علاوه بر اين، انجمن دو نشست در حوزه نقد كتاب برگزار نمود. جلسه اول به حوزه مباني كلي نقد كتاب اختصاص يافت و جلسه دوم يكي از آثار سازمان توسط صاحب نظران مورد نقد و بررسي قرار گرفت. گزارش مشروح اين دوجلسه در شماره هاي پيشين شمسه آمده است.

معرفي مجموعه و منابع اسناد تصويري آستان قدس رضوي با نگاهي گذرا به تاريخچه عكاسي در شهر مشهد

2- مستند سازي محلات قديمي مشهد

3- معرفي سيدجلال الدين تهراني، نايب التوليه و واقف آستان قدس رضوي بر مبناي اسناد

4- مناسبات ارضي ازصفويه تاپايان دوره پهلوي

5- نگاهي به اصطلاح نامه و نقش آن در سازمان دهي منابع آرشيوي    

6- بررسي شيوه مستندسازي اسامي موجود در اسناد مكتوب و تصويري مركز اسناد كتابخانه آستان فدي رضوي                 

2- مدرسه دودر نماد شكوهمند فرهنگ و معماري ايراني

3- معرفي طپانچه هاي موزهو خزانه آستان قدس رضوي

4- گرمابه ها در فرهنگ مردم ايران و گزارشي از فعاليتهاي انجام گرفته در موزه مردم شناسي

5- حفاظت و مرمت پرده تعزيه خواني منسوب به قوللرآقاسي

1-  معرفي RCMS (سيستم مديريت محتواي رضوي)

بررسي تاثير ميزان رعايت جنبه هاي زيبايي شتاختي محيط رابط به ميزان رضايت كاربران در تعامل با آنها

5- تعاريف بنيادي از فناوري اطلاعات با معرفي الگوي از طرح فناوري(IT Master Plan)

6- مدل مفهومي  FRBR و سير تكامل قواعد فهرستنويسي 

1- بررسي نشريات اسلامي در آرشيو سازمان و معرفي پايگاههاي اسلامي

2- معرفي و بيان جايگاه و اهميت نشريات غير فارسي موجود در سازمان كتابخانه ها ، موزه ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي

3- نگاهي گذرا بر مطبوعات پژوهان و فهرستنگاري مطبوعات در ايران

4- نقش و اهميت منابع مرجع چاپي و الكترونيكي در حوزه مطبوعات در روند پژوهشهاي علمي و تحقيقاتي

5- ويژگيهاي نرم افزار سفارش نشريات ادواري؛ پيشنهاد الگويي متناسب با آرشيو مطبوعات آستان قدس رضوي

1- كتابخانه شخصي و دستنوشته هاي شيخ بهاءالدين محمد عاملي موجود در كتابخانه آستان قدس رضوي

2- خوشنويسي مناجات نامه منظوم حضرت علي عليه السلام توسط استادان خط نستعليق

عناوين نشستهاي برگزار شده حوزه كتابداري و اطلاع رساني در سال 1388

2- بررسي روند مجموعه سازي كتاب در كتابخانه آستان قدس رضوي

3- معرفي سامانه سفارش و فراهم آوري منابع

4- دستنامه مستند سازي اسامي مولفان و مشاهير به انگليسي

5- مباني نظري دوره هاي كوتاه مدت آموزشي (نگاه موردي كاركنان كتابخانه آستان قدس)

6- معرفي مجموعه كتب عطف زرد مخزن چاپي

7- مقايسه روند سفارش كتاب قبل و بعد از ايجاد پايگاه سفارش

8- طرح بودجه بندي خريد كتاب در كتابخانه هاي آستان قدس

9- مهندسي رفتار اطلاع يابي

- عنوان سخنراني: معرفي مجموعه ومنابع اسناد تصويري آستان قدس رضوي با نگاهي گذرا به تاريخچه عكاسي در شهر مشهد؛ سخنران:مهدي حسامي؛ تاريخ سخنراني :22ارديبهشت 88

 چكيده: عكسها از جمله اسناد بسيار مهم در حوزه تحقيقات تاريخي در دو قرن اخير به شمار مي رود و تمامي مراكز اسناد به عنوان يكي از منابع ارزشمند سندي به جمع آوري ،نگهداري وساماندهي آن مي پردازند.اسناد مورد نظر قدمت وسابقه اي به عمر بشر را دارا مي باشد وتصاوير ونقاشيهاي بر جاي مانده از انسانهاي اوليه در درون غارها وسكونتگاههاي اوليه خود گوياي تقدم اسناد تصويري به اسناد مكتوب مي باشد.به هر جهت با پيدايش اين صنعت ورشد و گسترش آن به فاصله كمتر از از ده سال در جهان در اواخر حكومت محمد شاه قاجار پاي اين صنعت به ايران گشوده شد و آستان قدس رضوي نيز همگام با ساير مراكز وموسسات نهايت استفاده را از اين هنر وصنعت برده ، وحتي عكاساني را براي انجام امور عكس وعكاسي به استخدام خود درآورد كه در اسناد آستان قدس رضوي اسامي تعدادي از اين عكاسان آمده است.در اين سخنراني ما نگاهي به اهميت اسناد تصويري و مراحل رشدو نمو آن در شهر مشهد وآستان قدس خواهيم پرداخت واقدامات انجام شده در رابطه با ساماندهي اسناد تصويري ،كاربرگه هاي تهيه شده ،مجموعه هاي اسناد تصويري موجود در مخزن اسناد وساير فعاليتهاي در حال انجام را مورد بررسي قرار خواهيم داد.

چكيده: باتوجه به تغيير و تحولات سريع جند دهه اخير در بافت مركزي شهرمشهدوبيم نابودي كامل محلات قديم، يكي از اقداماتي كه از اولين روزهاي ايجاد واحد آرشيو تاريخ شفاهي مورد توجه بوده و تاكنون نيز با شدت و ضعف ادامه داشته است مستند سازي محلات قديمي مشهد بوده است.شهر مشهددر گذشته داراي شش محله بزرگ وده محله كوچك بوده است. بالاخيابان، پايين خيابان، سراب، سرشور، نوغان و عيدگاه محلات قديمي شهر بوده اند كه تمامي آن ها به صورت اقماري پيرامون حرم مطهر حضرت رضا مي باشند.شيوه كاردر مستند سازي محلات توسط آرشيو به اين شكل است كه به همراه كارشناس، معمرين و افراد مطلع وتصوير بردار بخش،از محلات قديمي عكس و فيلم تهيه مي شود. درطي اين سخنراني توضيخاتي دراين خصوص ارائه مي گردد.

- عنوان سخنراني: معرفي سيدجلال الدين تهراني، نايب التوليه و واقف آستان قدس رضوي بر مبناي اسناد؛ سخنران: زهرا طلايي؛ تاريخ سخنراني :14مهر 88

چكيده: سيدجلال الدين تهراني ، منجم و رياضي دان شهير ايراني يكي از رجال سياسي دوره تاريخ معاصر ايران هم به شمار مي رود. او دو نوبت هم نيابت توليت آستان قدس را به همراه استانداري خراسان عهده دار شد، علاوه بر اين منزل، كتابخانه و موزه خود را هم وقف بر آستان قدس نمود. تا كنون شرح حال هاي متعددي در باره او نوشته شده و در كتاب هاي خاطرات در دوره پهلوي هم به دفعات نام او را به همراه خاطره اي مي بينيم اما تا كنون شرح حال مستندي از او منتشر نشده است. اين پژوهش اولين و تنها شرح حال مستند او بر مبناي اسناد مجموعه شخصي خود وي و بر اساس اطلاعات و يادداشت هاي خود اوست. كليه اسناد 8 هزار برگي مجموعه اسناد تهراني از جمله: دفترچه يادداشت ، سفرنامه، يادداشت هاي پراكنده، نامه ها و اسناد مربوط به مشاغل اداري او براي تدوين اين شرح حال مورد بررسي قرار گرفته است و از اسناد ساير مراكز اسنادي ايران هم تا جايي كه در اختيارمان گذاشتند و البته از اطلاعات ساير منابع مانند روزنامه ها و كتاب ها هم بهره گرفته شده است.

- عنوان سخنراني: مناسبات ارضي ازصفويه تاپايان دوره پهلوي؛ سخنران: اعظم نظركرده؛ تاريخ سخنراني : 14مهر 88

چكيده: مناسبات در لغت به معناي پيوند و رابطه كيفيت و وضعيت ارضي و آنچه مربوط به زمين باشد. در تركيب اين دو واژه با هم به معناي رابطه‌ها، پيوندها و كيفيتهاي مربوط به زمين و آنچه در آن است. در اصطلاح كشاورزي آنچه مربوط به ملك و زمينداري و تشكيلات روستايي و روابط ميان طبقات مختلفي كه مالك زمين‌اند يا از عوايد زمين يا به وسيله زراعت زمين امرار معاش مي‌كنند، مي‌شود. از آنجايي كه تشكيلات آستان قدس رضوي براساس موقوفات بنا شده است و اين موقوفات هم غالباً زمين كشاورزي، مزرعه و اراضي قابل كشت مي‌باشد و از طرفي اداره كردن اين موقوفات و تحصيل عوايد از آنها نياز به افرادي مثل مستأجر، زارع ودهقان دارد، بررسي نوع قراردادها، ميزان محصولات برداشت از آنها، تقسيم محصول،نوع زمينداري ازجمله اقطاع ،تيول،سيورغال ،موقوفات واجاره داري و ساير فرايندهاي مربوط به اين مباحث در اين پژوهش مورد بررسي قرار گرفته است.

تعاريف مناسبات ارضي و تاريخچه آن، مناسبات ارضي از صفويه تا پايان دوره پهلوي تغييراتي كه در سازمانهاي ملكي اوقافي و تيولات و اقطاعات و غيره انجام گرفته است ودگرگونيهاي عمده‌اي كه در روند زندگي توده‌هاي كشاورز ايجاد شده است دراين پژوهش قرارگرفته است.

- عنوان سخنراني: نگاهي به اصطلاح نامه و نقش آن در سازمان دهي منابع آرشيوي؛ سخنران: سعيده جلاليان؛ تاريخ سخنراني : 1دي ماه 88

چكيده: نمايه سازي به عنوان يكي از مهم ترين فعاليت هاي مرتبط با سازماندهي تحليلي منابع ، در نظام ذخيره و بازيابي اسناد آرشيوي نقش كليدي و بسزايي دارد.زماني به راه حل نمايه سازي در ايجاد ارتباط مفهومي صحيح و سالم ميان توليد كنندگان و كاربران اسناد مي توان اميدوار بود كه بتوان ابزار هاي كارا و مناسبي را در اختيار نمايه سازان قرار داد و آن ها جهت ايجاد يكدستي در نمايه و سهولت و تسريع امر جستجو و بازيابي بهره گرفت. از جمله اين ابزار ها اصطلاحنامه ها هستند كه در واقع سيستمي در درون سيستم اطلاع رساني و تمهيدي براي بازيابي اطلاعات پالايش يافته اند.

در اين گفتار سعي براين خواهد بود علاوه بر اشاره به جايگاه اصطلاحنامه ،به معضلات موجود در زمينه سازماندهي منابع آرشيوي، ضرورت هاي تهيه و تدوين اصطلاحنامه در آرشيو، مشكلات و دشواريهاي ساخت اصطلاحنامه و برخي راهكار ها در خصوص تهيه اين ابزار در آرشيو پراخته شود.

- عنوان سخنراني: بررسي شيوه مستندسازي اسامي موجود در اسناد مكتوب و تصويري مركز اسناد كتابخانه آستان فدي رضوي؛ سخنران: زهرا خاني؛ تاريخ سخنراني :1دي ماه 88

چكيده : يكي از راه هاي شناخت واقعيت هاي تاريخي در اسناد، شناسايي افراد دخيل در سندها و مستندسازي آنها مي باشد به هردوعمل توليد و استفاده از سياهه واژه هاي پذيرفته شده در نظام ذخيره و بازيابي اطلاعات، مستندسازي مي گويند كه سهولت جستجو در فهرست و كمك به محققان دربازيابي سريع و آسان موضوع را ممكن مي سازد. اين شيوه نامه به دوبخش عمده تقسيم مي شود: بخش اول: مستند سازي اسناد مكتوب مي باشد كه شامل : 1 – اسامي افراد مرتبط با آستان قدس2 – اسامي افراد غيز مرتبط با آستان قدس كه خود زيرمجموعه هايي را دارا مي باشد. بخش دوم: مستند سازي اسناد تصويري كه كليه سند ها از دوره صفويه تا پهلوي را دربرمي گيرد. اسناد مكتوب موجود در آستان قدس رضوي به علت فراواني و تنوع گروه هاي اسمي همچنين تنوع شغل هاي گوناگون سبب شده است ارجاعات و انتخاب يك اسم واحد و اشهر براي اشخاص اسامي از يك دستي و نظم خاصي برخوردار شوند و از تكرار اسامي افراد با مشاغل متفاوت جلوگيري شود به عنوان مثال:                     

                           حسيني، ميرزا عبدالمؤمن بن ابوالقاسم، مشرف كارخانه

                             * ميرزا عبدالمؤمن بن ابوالقاسم، روزنامچه نويس مطبخ

- عنوان سخنراني: معرفي حمام مهدي قلي بيك؛ سخنران: طاهره رستمي؛ تاريخ سخنراني :29ارديبهشت 88

چكيده: در دوران صفويه ضمن توجه به توسعه و آباداني حرم مطهر ، بناهاي عام المنفعه ساخته و به ساحت مقدس حضرت رضا (ع)وقف مي شد . از جمله بناها ، حمام مهدي قلي بيك است كه در سال 1027ه.ق به دستور مهدي قلي بيك مير آخور شاه عباس صفوي ، احداث و وقف آستان قدس رضوي گرديده است . اين گرمابه بزرگ تا حدود سال 1367 ه.ش دايره بوده و با نام حمام شاه و پس از انقلاب با نام حمام رضوي به فعاليت مي پرداخته است . مرمت حمام در سال 1378 (پس از ثبت در فهرست آثار ملي در سال 1376ش) آغاز گرديد. پس از اتمام عمليات مرمتي ، و با توجه به اهداف فرهنگي آستان قدس رضوي ، پس از انقلاب ، و در جهت توسعه موزه ها ، در آذر ماه 1385 ش . حمام با كاربري جديد و با نام موزه مردم شتاسي حمام مهدي بيك به بهره برداري رسيد  

- عنوان سخنراني: مدرسه دودر نماد شكوهمند فرهنگ و معماري ايراني؛ سخنران: حجت حسني؛ تاريخ سخنراني : 29ارديبهشت 88

چكيده: در دوران صفويه ضمن توجه به توسعه و آباداني حرم مطهر ، بناهاي عام المنفعه ساخته و به ساحت مقدس حضرت رضا (ع)وقف مي شد . از جمله بناها ، حمام مهدي قلي بيك است كه در سال 1027ه.ق به دستور مهدي قلي بيك مير آخور شاه عباس صفوي ، احداث و وقف آستان قدس رضوي گرديده است . اين گرمابه بزرگ تا حدود سال 1367 ه.ش دايره بوده و با نام حمام شاه و پس از انقلاب با نام حمام رضوي به فعاليت مي پرداخته است . مرمت حمام در سال 1378 (پس از ثبت در فهرست آثار ملي در سال 1376ش) آغاز گرديد. پس از اتمام عمليات مرمتي ، و با توجه به اهداف فرهنگي آستان قدس رضوي ، پس از انقلاب ، و در جهت توسعه موزه ها ، در آذر ماه 1385 ش . حمام با كاربري جديد و با نام موزه مردم شتاسي حمام مهدي بيك به بهره برداري رسيد  

- عنوان سخنراني: گرمابه ها در فرهنگ مردم ايران و گزارشي از فعاليتهاي انجام گرفته در موزه مردم شناسي؛ سخنران: حميد رضا مهر دوست؛ تاريخ سخنراني :7مهر 88

چكيده: تعريف واژه گرمابه و بخشهاي مختلف حمام ، ذكر اموري كه به عنوان آداب استحمام از گذشته در حمام ها رايج بوده شامل : چگونگي آغاز فعاليت حمام در سحر گاهان و گرم شدن آب خزينه و ساعات بهره برداري از حمام در شبانه روز ارائه خدمات ويژه به مراجعان ، انجام امور خاص مثل حجامت ، سلماني و حنابندان درحمام .

مراسم و سنتهاي خاص رايج در حمام ها شامل : بازي ، درمان ، روابط اجتماعي ، آواز ، جشن و سرور و...

دستورات بهداشتي رايج در حمام ها شامل :دفعات استحمام ، رعايت نكات بهداشتي و مذهبي در حمام.

كاركنان حمام كه در اداره نمودن حمام ها نقش داشته اند مثل : استاد حمامي ، سرچاق كن ، دلاك ، مشتمالچي و...

خوراكي هاي مورد استفاده در حمام كه شامل نوشيدني ها و غذاهاي خاص مي شده است.

 چكيده: در اين سخنراني ، ابتدا ويژگي پرده هاي تعزيه خواني و نقاشي قهوه خانه اي بررسي مي گردد.  در ادامه ، دلايل آسيب ديدگي اين پرده ها مورد بحث قرار مي گيرد . در بخش بعدي ، حفاظت و مرمت يكي از پرده هاي تعزيه خواني موجود در خزانه آستان قدس رضوي بررسي مي گردد كه شامل بحث هاي : آسيب شناسي ، تحليل ، حفاظت و مرمت آن مي باشد. در اين سخنراني سعي مي گردد مباحث حفاظتي و مرمتي يكي از پرده هاي تعزيه خواني از ابتدا تا انتها بررسي گردد تا حاضرين در جلسه بطور ملموس با بخشهايي از كار مرمت تابلوها ي نقاشي آشنا گردند .

- عنوان سخنراني: حفاظت و مرمت سفال؛ سخنران: فرهاد ابوالقاسمي؛ تاريخ سخنراني :15دي ماه 88

چكيده: سخنراني در دو بخش انجام ميگردد كه بخش اول شامل : تاريخچه سفال از عصر نوسنگي كه انسان بطور اتفاقي با آغشته نمودن بدنه خارجي سبد هاي بافته شده و قرار گرفتن آنها در معرض آتش به شناخت ظروف گلي و مزاياي آن دست يافت آغاز گرديد .تاريخچه مختصري از سفالهاي مكشوفه در ايران و نيز اشاره اي به مواد تشكيل دهنده سفال و انواع روشهاي آماده سازي ، پرداخت و تزئين سفال مي گردد. در صورت زمان بندي مناسب سعي خواهد شدكه در خاتمه بخش اول ، به طبقه بندي سفالها در ايران پرداخته شود .

بخش دوم: مختصري از آسيب هاي وارده به سفال و علل آن و در نهايت روش ها و مواد مورد استفاده در مرمت سفال ذكر مي گردد.                     

- عنوان سخنراني: معرفي RCMS (سيستم مديريت محتواي رضوي)؛ سخنران: محمد نعيم آبادي؛ تاريخ سخنراني :12 خرداد 88

چكيده: امروزه توليد محتوي براي وب سايت ها و بروزآوري آن به يكي از دغدغه هاي سازماني تبديل شده است و هزينه هايي كه بر سازمان ها، براي اين موضوع تحميل مي گردد قابل توجه مي باشد. معمولاً سازمان ها ناگزير به بكارگيري نيروهاي زيادي براي تبديل محتواي سايت ها به صفحات الكترونيكي مي‌باشد و گاه زمان بكار رفته براي اين منظور به يك تهديد براي سازمان تبديل مي شود.

نياز سازمان ها براي تغيير صفحات وب سايت به شكل گرافيكي خاص و يا تبعيت از يك محتواي مشخص در بازه زماني تقريباً ناممكن است و جذابيت و پويايي وب سايت ها را تهديد مي كند. ضرورت داشتن قابليت درج اخبار بصورت پويا در وب سايت­ها خود باز شاخصي است كه براي تأمين آن معمولاً بهاي زيادي صرف ميگردد. حال چنانچه ابزاري وجود داشته باشد كه صدها درخواست توليدكنندگان محتوي وب سايت ها را برآورده نمايد در قالب سيستم هاي توليد و مديريت محتوي شناخته شده و به كار مي روند. اين سيستم ها بايد موتوري در پشت سايت ها باشد تا فرآيند ايجاد، مديريت و انتشار و نمايش محتوا را آسان نمايد.

شركت فاوا رضوي با احساس اين نياز، با بكارگيري متخصصين و برنامه نويسان و مشاركت اينترنتي با گروههاي برنامه نويس در سطح جهان، ابزارها، ماژول ها و قطعات برنامه هاي مفيد را كنار هم قرار داد و با بهبود آنها سيستم مديريت محتواي رضوي تحت اختصار RCMS را تهيه و توليد نموده است. هدف از اين مقاله ايجاد آشنايي كاربران وب سايت سازمان با اين سيستم مي باشد. با اميد به آنكه با توسعه هاي مستمر، ابزاري كارآمد، جامع و مانع براي توليد وب سايت ها باشد.

- عنوان سخنراني: نگاهي به استانداردهاي فراداده موزه و معرفي پايگاه اطلاعاتي تمبر؛ سخنران: مليحه فرخي نيا؛ تاريخ سخنراني :12خرداد 88

چكيده: امروزه با ورود به عصر ديجيتال، نيازهاي فرهنگي جامعه نيز صورت متفاوتي از گذشته پيدا كرده و با نرخ رشد بالايي همراه است. يكي از اين نيازها امكان اشتراك و افزايش دسترسي عمومي و بالابردن سطح پاسخگويي موزه ها در ارتباط با مخاطبان گسترده آنها در اقصي نقاط جهان است. از اين رو ايجاد پايگاه داده اي سازمان يافته جهت سازماندهي و ثبت اشياء موزه اي و نگهداري نمونه هاي ديجيتالي به منظور دسترس پذير نمودن آن براي پژوهشگران از ضروريات مي باشد. در زمينه موزه و نرم افزارهاي موزه اي استانداردهايي در جهان وجود دارد و درحال گسترش مي باشد. در اين مقاله نگاهي خواهيم داشت به استانداردهاي فراداده موزه ها از جمله CIDOC، FRBROO، SPECTRUM و نيز چند نمونه از نرم افزارهاي خارجي. در ادامه نيز پايگاه تمبر در نرم افزار سيمرغ و مراحل ايجاد آن معرفي خواهد شد.

چكيده: پژوهش حاضر با هدف بررسي و تفسير عناصر، ويژگي‎ها و امكانات كاربردي در محيط رابط بانك اطلاعاتي نمايه به بررسي ميزان رضايت كاربران از رابط كاربر اين نظام اطلاعاتي پرداخته است.در اين پژوهش علاوه بر بررسي ميزان رضايت كاربران از هركدام از ويژگيها و امكانات محيط رابط بانك نمايه بر اساس ده مؤلفه مدل نيلسن و ميزان رضايت كاربران از كل محيط رابط بانك نمايه، مشكلات موجود در محيط رابط بانك نمايه و نيز رابطه بين ميزان آشنايي كاربران با بانك نمايه وميزان رضايت كاربران از تعامل با آن مورد سنجش قرار گرفته است.اين پژوهش به روش ارزيابي مكاشفه‌اي انجام شده است و جامعه مورد سنجش، دانشجويان دانشگاه فردوسي مشهد مي باشند كه به بخش اطلاع رساني كتابخانه مركزي اين دانشگاه مراجعه مي‎كردند. يافته ها نشان داد كه ميزان رضايت كاربران از محيط رابط كاربر بر اساس ده مولفه نيلسن بطور كلي در حد متوسط است . و اين بانك اطلاعاتي در برخي از مولفه هاي مدل نيلسن داراي مشكلات اساسي است . نتايج پژوهش نشان دادكه ميزان رضايت كاربران از مؤلفه هاي "وضعيت واضح بودن و قابل فهم بودن" و "ثبات و يكدستي" در رابط بانك نمايه زياد و در مؤلفه‎هاي "همخواني بين نظام و دنياي واقعي" ، " كنترل سطوح دسترسي كاربر و آزادي عمل وي"، " امكانات شناسايي و بازيابي اطلاعات" و "جنبه هاي زيبايي شناختي و طراحي ساده" در حد متوسط است. همچنين در مؤلفه هاي " جلوگيري از خطا و كمك به كاربران براي تشخيص و اصلاح خطاها" و " قابليت انعطاف پذيري و كارايي" رابط بانك نمايه كم ودرآخر ميزان رضايت كاربران از مؤلفه " امكانات راهنمايي و كمك" در رابط بانك نمايه هيچ است.همچنين پژوهش نشان دادكه كه هر چه ميزان آشنايي كاربران افزايش يافته ميزان رضايت كمتر شده است به بيان ديگر محيط رابط بانك اطلاعاتي نمايه براي كاربران حرفه اي چندان مطلوب و رضايت بخش نيست.

چكيده: در محيط شبكه اينترنت يك كتاب الكترونيكي زماني مي تواند در سطح ملي و بين المللي مورد استفاده قرار بگيرد كه داراي استانداردهاي تعيين شده باشد. در كتابخانه هاي ديجيتالي از چند جنبه بايد به استانداردها توجه شود يك جنبه آن پروتكل هايي هستند كه براي تبادل اطلاعات در محيط شبكه طراحي و تدوين شده اند و بايد همه كساني كه در شبكه به مبادله اطلاعات مي پردازند خود را ملزم به رعايت اين موارد كنند.

تعامل پذيري يكي از مهمترين مسائل در حوزه كتابخانه هاي رقومي مي باشد چرا كه اين كتابخانه ها مي خواهند با استفاده از برخي استانداردها و پروتكل هايي كه مي توانند اجرا كنند كاركرد تعاملي موثري داشته باشند.

با توجه به اينكه برقراري ارتباط بين وسايل غير مشابه بسيار مشكل است بايد پروتكل هاي استانداردي تهيه شود تا تمام كاربران بتوانند از آن استفاده كنند. اگر دو سيستم كاملاً متفاوت از يك پروتكل استاندارد استفاده كنند در آن صورت به راحتي مي توانند با يكديگر ارتباط برقرار كنند.

 در اين تحقيق به معرفي مختصر مهمترين استانداردهاي حوزه سازماندهي اطلاعات از قبيل دوبلين ، مارك ايكس ام ال و مودز و مدس پرداخته مي شود.

چكيده: نو پا بودن بحث فناورى اطلاعات در ايران و وجود پتانسيل بسيار بالا از متخصصان و همچنين سازمانها در كشور زمينه مناسبى را براى توجه جدي به توسعه تخصص ها و زيرساختهاي فناوري اطلاعات فراهم كرده است. نگرش هاي مختلفي در رابطه با تعريف فناوري اطلاعات از ديد افراد، سازمانها و مراكز وجود دارد.تعاريفي كه از واژه فناوري اطلاعات شد از طريق تعريف و ترسيم يك استراتژي درازمدت و منطقي در اداره امور سازمان و خدمات و ارتباطات قابل انجام است .شناخت هرچه دقيق تر و كاملتر ازفناوري اطلاعاتبراي مديران و كارشناسان سازمان ها، آنان را در تنظيم و طراحي يك استراتژي علمي تر با نگرش فناوري اطلاعات يا IT(Information technology)  كمك شاياني مي كند.

چكيده: امروزه اطلاعات به اشكال متنوع و در حجم بالا ظهور پيدا كرده است. اين مساله ضرورت توجه به سازماندهي اطلاعات را بيش از پيش باز مي تاباند. پس از تغيير قالب منابع اطلاعاتي از شكل چاپي به ديجيتال، نظم دهي به منابع اطلاعاتي نيز شكل تازه اي به خود گرفته است. مفاهيم و موضوعات جديد در حوزه فهرستنويسي نمايانگر تلاشهاي صورت گرفته در خصوص برخورد با چالشهاي موجود در حوزه سازماندهي منابع ديجيتال و رسيدن به شرايط ايده آل است. يكي از مفاهيم جديد، مدل مفهومي FRBR است كه در سال 1998 براي پاسخگويي موثر به طيف روزافزون انتظارات و نيازهاي كاربران در محيط ديجيتالي توسط ايفلا منتشر شد. اين بحث با نگاهي به گذشته و قوانين پايه و اهداف فهرستنويسي كه توسط كتابداراني چون پانيتزي، كاتر، لوبتسكي، رانگاناتان و... مطرح شده، نشان مي دهد كه مدل FRBR چگونه شكل گرفت و چطور متضمن قوانين گذشته است و آنها را تكميل نموده است.

- عنوان سخنراني: بررسي نشريات اسلامي در آرشيو سازمان و معرفي پايگاههاي اسلامي؛‌ سخنران: ابراهيم حافظي؛ تاريخ سخنراني :2تير88

چكيده: اطلاعات شريان حياتي هر نظام پويا مي باشد، كه امروزه مطبوعات قسمت عمده اي از جريان انتقال اطلاعات را به عهده دارند. اينكه در جوامع اسلامي با دارا بودن يك پنجم جمعيت دنيا، تغذيه اطلاعاتي به درستي انجام مي شود، نياز به بررسي يكايك كشورهاي اسلامي دارد. شكل گيري نشريات ديني در ايران برمبناي مبارزه با الحاد و نوعي پاسخگويي به شبهات بوده است. سيد جمال الدين اسدآبادي اولين روشفكر اسلامي است كه اهل علم را دعوت به فعاليت در عرصه مطبوعات مي كند. در عين حال اولين نشريه ديني در ايران ((الاسلام)) وابسته به ارگان گفتگوي صفاخانه اصفهان است كه با محوريت گفتگوي اديان در سال 1281 شمسي منتشر شده است. متاسفانه آرشيو كاملي از نشريات اسلامي در داخل يا خارج كشور مشاهده نشده است. مجموعه مطبوعات اسلامي در دسترس نيز پراكنده در آرشيوهاي مطبوعات كشور قرار دارند.در اين مبحث سعي مي شود با مرور تاريخچه مطبوعات اسلامي و با استناد به آمار و ارقام، وضعيت نشريات اسلامي در آرشيو كتابخانه آستان قدس رضوي مورد تحليل قرار گيرد. مطالعات نشان مي دهد آرشيو مورد مطالعه حجم قابل توجهي از عناوين نشريات اين حوزه را فراهم آوري نموده است كه در تحليل موضوع به آن پرداخته خواهد شد. در پايان با توجه به اهميت حضور مطبوعات در عرصه فناوري اطلاعات چند مورد از پايگاههاي اسلامي نظير پايگاه حوزه، پارسا، شارح، Noormag   به اختصار معرفي خواهند شد.

چكيده: امروزه در حوزه فعاليت هاي علمي و تخصصي ، بهترين راه و معمول ترين ابزار براي انتقال اطلاعات ‌مجلات و نشريات هستند كه همگان آن را مهمترين مجراي رسمي انتقال ونشر اطلاعات علمي مي دانند .

سازمان كتابخانه ها ، موزه ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي سياست خاصي را جهت تهيه منابع غيرفارسي اتخاذ كرده است و آن تهيه منابع ارزشمندي در حوزه هاي موضوعي خاص از جمله اسلام ، اديان و مذاهب ، شرق شناسي و ايران شناسي است كه نمونه هاي آن كمتر در كتابخانه هاي داخلي تهيه مي شوند .

در اين سخنراني تلاش مي شود تا پس از ارائه مقدماتي راجع به سياست هاي گروه مطبوعات در جذب منابع خارجي و غيرفارسي ، گنجينه نشريات غيرفارسي خريداري شده توسط سازمان و ناشران عمده آنها معرفي و مورد نقد و بررسي قرار بگيرند .

- عنوان سخنراني: نگاهي گذرا بر مطبوعات پژوهان و فهرستنگاري مطبوعات در ايران؛ سخنران: طاهره مهاجرزاده؛ تاريخ سخنراني: 12آبان 88

چكيده: نخستين پژوهش ها در جهت شناسايي و معرفي مطبوعات ايراني، از سالهاي 1324ق(1285 ش)، يعني حدود هفتاد سال پس از انتشار نخستين نشريه ايراني، آغاز شد. از آن زمان تاكنون حدود يك قرن مي گذرد و صدها نفر در اين حوزه دست به نگارش زده اند ولي هنوز براي آگاهي از بسياري از مطبوعات ايراني كه در لابلاي تاريخ گم شده اند، نياز به پژوهش هاي بيشتري است. در ايران پژوهش هاي مطبوعاتي همگام با توليد روزافزون مطبوعات حركت نمي كند و نسل تربيت يافته در حوزه مطبوعات پژوهي نيز اندك است.در اين مقاله سعي خواهد شد به طور خلاصه به معرفي كوشش گران عرصه مطبوعات، انواع راهنماها و فهرست هاي مطبوعاتي (راهنماهاي موضوعي، راهنماهاي جغرافيايي، راهنماهاي دوره تاريخي، فهرست هاي كتابخانه اي، فهرستگانها) و اسناد مطبوعاتي پرداخته شود.

چكيده: پيشرفت و توسعه هر كشوري در گرو انجام پژوهش مي باشد. پژوهشگر به كمك ابزارهايي مانند منابع مرجع مي تواند اطلاعات اوليه مورد نياز خود را بيابد و از مطالعه ها و تحقيقاتي كه در زمينه پژوهش وي انجام شده است، مطلع گردد. وجود اين ابزارها، به ويژه در دنياي كنوني كه با انبوهي از اطلاعات و انتشارات مواجه هستيم براي پيشبرد پژوهش اهميت بسياري دارد. اين منابع ارزشمند، كاربرد دانش بشري را تسهيل كرده و بخشي از نيازهاي آموزشي و اطلاعاتي استادان و محققان را تامين مي كنند. با توجه به مقدمه فوق و در نظر گرفتن نياز پژوهشگران اين نياز احساس گرديد تا ضمن معرفي انواع منابع مرجع مطبوعاتي به نقش و اهميت اين منابع در فرايند پژوهش و تحقيق اشاره شود. در اين سخنراني ، ابتدا مقدمه اي راجع به تعريف منابع مرجع و دسته بندي هاي مختلف و ويژگيهاي آن ارائه مي شود و در ادامه ضمن معرفي چند نمونه از منابع ، كاربرد و مزاياي آنها به نقش و اهميت آنها در فرايند تحقيق و پژوهش اشاره مي شود.

- عنوان سخنراني: ويژگيهاي نرم افزار سفارش نشريات ادواري؛ پيشنهاد الگويي متناسب با آرشيو مطبوعات آستان قدس رضوي؛ سخنران: ابراهيم حافظي؛ تاريخ سخنراني:11اسفند88

چكيده: آرشيو مطبوعات كتابخانه آستان قدس رضوي با فراهم آوري حدود 1000 تا 1500 عنوان نشريه از مخازن چاپي كتابخانه تاسيس و پس از آن با استفاده از نشريات وقفي و اهدايي تكميل تر شد. در سال 1368 با تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي براي واسپاري نشريات به مراكز آرشيوي مهم كشور ازجمله آرشيو مطبوعات كتابخانه آستان قدس رضوي و اجرايي شدن آن بعد از گذشت 10سال از زمان تصويب, روند مجموعه سازي در آرشيو سازمان سريع تر شد. حال بعد از گذشت سه دهه از تاسيس آرشيو مطبوعات مجموعه اي بالغ بر 10500 عنوان و حدود 1200000 نسخه نشريه فراهم آوري شده كه براي ساماندهي و پيگيري كسري آنها نيرو و زمان زيادي مورد نياز است. با توجه به حجم بالاي كار, كمبود نيرو و لزوم سفارش و پيگيري نشريات در حداقل زمان ممكن, نياز به يك نرم افزار جامع كه بتواند كم و كاستي هاي نظام دستي را پوشش داده و اجراي مراحل سفارش و پيگيري نشريات را تسهيل و تسريع نمايد, احساس مي شود. به اين منظور بايد نرم افزاري با قابليت هاي مناسب طراحي شود تا بتواند با تكيه بر قابليتهاي خود , راهگشاي كتابداران بوده و دغدغه هاي مربوط به امور پيگيري و سفارش نشريات را برطرف كند. در اين مبحث سعي شده است قابليت ها و ويژگي هاي يك نرم افزار مناسب سفارش و پيگيري مطبوعات مطرح شود, سپس با بهره گيري از علم كارشناسان فناوري اطلاعات جنبه عملياتي و اجرايي آن پيگيري خواهد شود.    

- عنوان سخنراني: نمايه سازي خودكار و ويژگيهاي كلي نرم افزارهاي مربوط؛ سخنران:حسين قاسمي؛ تاريخ سخنراني:25اسفند88

چكيده: نمايه سازي يكي از سريعترين روشهاي بازيابي اطلاعات محتواي مدارك است و با توجه به پيدايش روزافزون مدارك و توسعه رشته هاي علمي ضرورت آن بيشتر مي شود. نمايه سازي خودكار از انواع نمايه سازي است كه خود نيز انواعي دارد. دراين روش انتخاب واژه هاي كليدي توسط ماشين انجام مي گيرد. البته اين درحالي است كه يك بار سياست كار آن به ماشين داده شده است. دراين روش انتخاب كليدواژه ها، كنترل اصطلاحات تخصصي و هماهنگي بين آنها توسط ماشين انجام مي‌گيرد. عمدتا نمايه سازي ماشيني به دوروش رايانه اي و با كمك رايانه انجام مي‌گيرد. روش رايانه اي داراي انواع حذف اصطلاح و حفظ اصطلاح است كه نمايه كوئيك و كوواك از نوع حذف اصطلاح هستند. نمايه سازي با كمك رايانه درمحيط گرافيكي و دستوري انجام مي‌گيرد. درصورت استفاده از هر كدام از روش ها نياز به نرم افزار هايي داريم كه دراين زمينه راهگشا باشند. در زبان فارسي به دليل مشكلات تبديل تصاوير متني به حروف ماشين خوان، اين نرم افزارها كاربرد چنداني ندارند هر چند شركت هاي ايراني در اين زمينه گام هايي را برداشته اند اما نرم افزار مستقلي ارائه نكرده اند و نمايه سازي را جزئي از كل يك برنامه توليد شده محسوب كرده اند كه پايگاه نمايه سازي كتابخانه ديجيتالي پارس آذرخش از جمله آنهاست. اما در زبان انگليسي و به كمك نرم افزار OCR و نرم افزارهاي ديگر نمايه سازي خودكار به راحتي امكان پذير است و علاوه بر نرم افزارهاي موجود كارگزاراني هستند كه خدمات نمايه سازي ماشيني را ارائه مي كنند.

- عنوان سخنراني: كتابخانه شخصي و دستنوشته هاي شيخ بهاءالدين محمد عاملي موجود در كتابخانه آستان قدس رضوي؛ سخنران: جواد فرهمند نژاد؛ تاريخ سخنراني :23تير88

چكيده: انتساب كتابخانه آستان قدس رضوي به حضرت شمس الشموس، ثامن الحجج عليه السلام و اهميت به سنت حسنه وقف موجب فراهم آمدن مجموعه فوق العاده نفيسي از مصاحف شريف و كتب علمي و شيعي در كتابخانه سركار فيض آثار شده است، قدمت كتب اهدايي به روضه رضويه به طور مستند به يكهزار و دويست سال پيش مي رسد. در اين ميان دانشمندان و سلاطين كتابهاي زيادي به روضه رضويه وقف كرده اند كه معرفي آنها خود موجب اشاعه سنت حسنه وقف مي شود و هم باعث آشنايي محققان و انديشمندان با مجموعه كتابهاي يك دانشمند در چند سده پيش مي گردد.

در ميان اين مجموعه، اهداي كتابخانه هاي شخصي علماء و دانشمندان كه نشان از حوزه فكري و مطالعاتي آنها دارد از اهميت خاصي برخورداد است، مخصوصاً كتب اهدايي فقيه، اديب و رياضي دان دوره صفوي؛ شيخ بهاءالدين محمد العاملي كه خود موجب تشويق شاه عباس صفوي براي اهداي مصاحف شريف نفيس منسوب به دستخط ائمه اطهار عليهم السلام شده. ما در اين مقاله برآنيم كه علاوه بر معرفي قرآن ها و كتب نفيس مذكور، دستنوشته ها و وقفنامه هايي كه به خط شيخ وجود دارد نيز به صورت بازنويسي آورده شود.

- عنوان سخنراني: خوشنويسي مناجات نامه منظوم حضرت علي عليه السلام توسط استادان خط نستعليق؛‌سخنران: فاضل نيشابوري؛ تاريخ سخنراني :23تير88

1. منطقه خوشنويسي خراسان بزرگ و سه استاد

2. مقايسه ميان متن منثور و منظوم كلام حضرت علي عليه السلام به لحاظ عشق و عرفان

3. ميرعلي هروي و بهانه سخنراني چاپ مرقع

4. اجراي خوشنويسي بر مبناي اصول 12 گانه و پنج اصل سلطانعلي مشهدي

5. مقايسه بين خطوط ميرعلي – ميرعماد – ميرزا غلامرضا اصفهاني در رابطه با مناجات نامه منظوم

چكيده: وابستگي فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در استانبول در بيست و هشتم تا بيست و نهم خرداد ماه 1388 با همكاري كتابخانه دانشگاه استانبول و كتابخانه سليمانيه سميناري تحت عنوان " نسخ خطي فارسي در كتابخانه هاي تركيه و نسخ خطي تركي در كتابخانه هاي ايران" به منظور آشنايي با ميراث مكتوب و فرهنگي وتعميق پيوند و ارتباط بين دو كشور ايران و تركيه برگزار كرد كه در اين سمينار كارشناسان و اساتيد ترك و ايراني از كتابخانه هاي برجسته ايران كتابخانه هاي ملي، آيه الله مرعشي، دانشگاه شيراز و وزارت امور خارجه و... و كتابخانه هاي استانبول، آنكارا، ازمير و... طي سخنراني هاي علمي خود ضمن پرداختن به برخي از مسائل موجود در حوزه مخطوطات، اطلاعاتي ازنسخه هاي خطي نفيس فارسي در تركيه و تركي در ايران ارائه دادند و اين گرد همايي مسؤولان و فهرست نگاران و كارشناسان باعث شد كه اهميتِ ويژه و برتريِ كتابخانه آستان قدس رضوي نسبت به سايرِِ كتابخانه هاي ايران از نظر غنا و قدمت محرز شود و ايجاد زمينه همكاري بيشتري نيز فراهم آيد.  

چكيده: نسخه هاي خطي در كتابخانه آستان قدس بيش از 100 نسخه بالغ مي گردند كه شامل دواوين شعرا . جنگهاي ادبي و مراثي و مطالب متفرقه اخبار و مصايب واقعه طف مي باشد. ضمن فهرستنگاري نسخه هاي تركي كتابخانه مشاهده گرديد ترك نشين هاي شمال خراسان و آذربايجان به موازات اقوام ترك آسياي صغير در توليد نسخه هاي خطي نقش آفريني داشتند اين تحقيق بر آن است تا مصاديق اين تاثير را واكاوي نموده و بتواند مقدمه بنگارد براي تحقيق هاي مفصل و جامع بعدي در موضوع مورد كنكاش.

- عنوان سخنراني: بررسي روند مجموعه سازي كتاب در كتابخانه آستان قدس رضوي؛ سخنران: نرگس اشتهار ؛ تاريخ سخنراني : 6مرداد 88

چكيده : گسترش مجموعه يكي از فعاليت هاي بنيادين كتابخانه ها به شمار مي رود. مجموعه اي كه در راستاي تحقق هدف كتابخانه و پاسخگويي به نياز جامعه استفاده كننده در حركت باشد را مي توان يك مجموعه كامل يا در حال تكامل قلمداد كرد، البته به گفته سينايي: "هيچ كتابخانه اي در هيچ زماني نتوانسته است همه كتاب هايي كه نوشته شده است در مجموعه خود گرد آورد و اساسا هيچ كتابخانه اي با هدف گرد آوري همه آثار مكتوب به وجود نمي آيد. بنابراين هر كتابخانه اي بايد از ميان انبوه كتاب ها تعدادي را برگزيند.“(سينايي، 1376) باور كلي اين است كه كتابخانه آستان قدس رضوي به عنوان يكي از بزرگترين كتابخانه هاي عمومي كشور، بر اساس آيين نامه تخصصي مجموعه سازي خود، دست به انتخاب و گزينش منابع اطلاعاتي مي زند. پژوهش حاضر قصد دارد به بررسي ميزان انطباق عملكرد فعلي مجموعه سازي كتاب با استاندارد بين المللي ايفلا در زمينه مجموعه سازي كتاب در كتابخانه هاي عمومي بپردازد. در جهت رسيدن به اين هدف از نظرات مسئولين  (بخش هاي كتابخانه مركزي و وابسته) و مراجعه كنندگان كتابخانه مركزي استفاده شده است.

- عنوان سخنراني: مستندسازي دانش و تجربه در سازمان ها؛ سخنران: پريسا خاتميان فر؛ تاريخ سخنراني : 6مرداد88

چكيده: امروزه، مستندسازي تجربيات مديران و كارشناسان به منظور حفظ، تقويت و انتقال دانش سازماني مورد توجه بسياري از انديشمندان و پژوهشگران قرار گرفته است. هدف از كسب دانش و مستندسازي تجربيات، ياري رساندن به كاركنان، كارشناسان و به ويژه مديران سازمان ها براي پي بردن به ماهيت و ارزش دانش سازماني نهفته در زواياي تجارب آن هاست. با درنظر گرفتن اين موضوع كه مستندسازي و انتقال تجربيات يكي از عوامل اساسي در يادگيري سازماني محسوب مي شود، لازم است تا تجربيات و دانش ذهني و عيني افراد در سازمان ها به شيوه مناسبي ثبت، سازماندهي و از آنها بهره برداي شود.

بدين ترتيب، با توجه به اهميت اين مبحث در سازمان ها، مفاهيم تجربه سازماني و مستندسازي، مزايا و منفعت هاي مستندسازي، نظام مستندسازي و شرايط و معيارهاي مهم در ثبت و تدوين تجربه به صورت مختصر مورد بحث و بررسي قرار مي گيرد.

- عنوان سخنراني: دستنامه مستند سازي اسامي مولفان و مشاهير به انگليسي؛ سخنران: مرضيه ميهن دوست؛ تاريخ سخنراني :27مرداد 88

چكيده: شكل نام پديد آور يك كتاب از اهميت بسيار برخوردار است . بيشتر كتابها پديدآور شخصي دارند و در فهرست نويسي زير نام پديدآور وارد ميشوند. همچنين از آنجا كه همه آثار يك پديدآور و يا همه آثاري كه درباره يك شخص خاص نوشته مي شوند بايد در كتابخانه يكجا و همجوار باشند، گزينش و كاربرد شكلي ثابت و يكسان از نام ضروري است. براي فراهم امدن امكان دسترسي آسانتر از صورتهاي ديگر نام شخص به شكل منتخب ارجاع داده مي شود. براي برگرداندن نام افراد به زبان ديگر بايد به تناسب تلفظ در زبان اصلي از قواعد حرف نويسي مربوط به آن زبان استفاده كرد. به دليل اهميت يكدست سازي نام پديد آورندگان به منظور دسترسي سريع به اثر مورد نظر و عدم يكدستي در پايگاه كتابهاي لاتين، پايگاه مشاهير لاتين در نرم افزار سيمرغ ايجاد شد و براي مستند سازي اسامي موجود در پايگاه از كتابخانه كنگره، كتابشناسي ملي ايران و دايره المعارف اسلام استفاده شد. همچنين در حرف نويسي اسامي به زبان انگليسي، جديد ترين شيوه حرف نويسي كه براساس دايره المعارف اسلام و قرآن مي باشد انتخاب گرديده است.

- عنوان سخنراني: معرفي سامانه سفارش و فراهم آوري منابع؛ سخنران: داود عيدي؛ تاريخ سخنراني: 27مرداد88

چكيده: اين سخنراني به معرفي و شناساندن سامانه سفارش و فراهم آوري منابع پرداخته و ضمن بيان قابليتهاي برنامه ,راهكارهاي پيشرفت آن را در آينده بررسي ميكند علاوه بر آن به معرفي پايگاه هاي تحت پوشش سامانه نيز ميپردازد . سامانه سفارش با هدف تسريع در روند امور سفارشات و همچنين حذف عمليات كاغذي در بعضي امور نظير وجين منابع , درخواست كتب كسري , ثبت دستي كارتهاي سفارش و... در بهمن ماه 1386 پايه ريزي و در بهمن ماه 1387 همزمان با ايام الله دهه فجر انقلاب اسلامي ويرايش نخست آن رونمايي گرديد سامانه حال حاضر در واقع نسخه تحت وب پايگاه اطلاعاتي بخش سفارش بوده كه برنامه مذكور به دليل عدم كارآيي در بعضي جوانب محدوديتهايي (مانند سرعت , دقت, گزارشگيري و...) را براي امور سفارشات  ايجاب ميكرد كه اين محدوديتها در برنامه جديد كاملا مرتفع گرديده وضمن در بر داشتن تمامي پايگاههاي برنامه گذشته نظير پايگاه تازه هاي كتاب , پايگاه تازه هاي سمعي و بصري , پايگاه وجين منابع را نيز تحت پوشش خود قرار داده است . كه هركدام از اين پايگاهها در سامانه داراي قابليتهاي جديدي گرديده كه در اين سخنراني معرفي خواهد گرديد.

- عنوان سخنراني: رتبه بندي كتابخانه هاي تحت پوشش سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي با رويكرد كاربرد در بودجه ريزي و تخصيص اعتبار؛ سخنران: محمود انتظاري؛ تاريخ سخنراني:17آذر

چكيده: اين مطلب به چگونگي طرح رتبه بندي كتابخانه ها و تخصيص اعتبار برابر با نيازها به منظور جلوگيري از خريد نسخه هاي غير قابل ضروري در كتابخانه هاي سازمان مي پردازد و مراحل سير بررسي در كميته گزينش منابع سازمان، نظر خواهي از كارشناسان و مقايسه ساير رتبه بندي ها و تاثير بودجه ريزي مناسب براي تهيه مجموعه اي مناسب و جلوگيري از وجين منابع مازاد، بيان مي شود. در اين طرح كتابخانه هاي سازمان بر اساس 10 شاخص اصلي امتياز دهي مي شوند و پس از تائيد مسئولين مربوطه رتبه بندي انجام و بودجه تخصيصي به خريد منابع توسط اداره امور عمومي در ابتداي سال با اولويت ها و رتبه كسب شده هر كتابخانه به صورت عادلانه تقسيم و در نرم افزار بودجه ريزي اعمال و در طول سال خريد بر اساس مبلغ تخصيصي انجام مي شود.

Å تقسيم عادلانه بودجه خريد منابع به نسبت فعاليت كتابخانه هاي سازمان

 Å انتخاب عادلانه منابع براي كتابخانه ها با توجه به رتبه اختصاص يافته خود و ميزان بودجه دريافتي

 Å مسئول هر كتابخانه از وضعيت نسبي بودجه كتابخانه خود نسبت به ساير كتابخانه هاي آستان قدس مطلع خواهد شد.

Å مسئولان كتابخانه با اطلاع از ميزان بودجه، سعي خواهند كرد، منابع را دقيقتر و با حساسيت بيشتر انتخاب كنند.

Å ايجاد انگيزه فعاليت بيشتر براي كسب رتبه بالاتر و دريافت بودجه بيشتر در سالهاي بعدي براي برخي از كتابخانه ها

Å اداره بهتر كتابخانه با اطلاع از بودجه خريد منابع

Å اطلاع بخش سفارش و فراهم آوري مواد از بودجه اختصاصي به كتابخانه ها و برنامه ريزي براي خريد مفيد تر

چكيده: اين سخنراني به معرفي و شناساندن سامانه امور مالي بخش سفارش و فراهم آوري منابع پرداخته و ضمن بيان قابليتهاي برنامه , تاثير راه اندازي اين سامانه را در عملكرد بخش سفارش مورد بررسي قرار ميدهد .سامانه امور مالي بخش سفارش به عنوان مكمل نرم افزار بودجه بندي كتابخانه هاي سازمان بصورت وب بيس طراحي گرديده و ضمن دارا بودن قابليتهاي بسيار پيشرفته در فيلترينگ و جستجوي اطلاعات مالي كتابخانه هاي سازمان با دارا بودن سيستم كد بندي اطلاعات به صحت و دقت اطلاعات گزارشهاي خروجي كمك شاياني نموده و كاربر به راحتي ميتواند با ورود كليد واژه مورد جستجوي خود در هر فيلد از فرم جستجوي اين برنامه ضمن انجام جستجوي تركيبي به گزارش مورد نظر خود دست يابد . ضمن اينكه اين سامانه با دارا بودن قابليت ايجاد فايل صادره در فرمتهاي Excel , Word , Html و فرمت XML اين امكان را به كاربران ميدهد تا بر اساس نياز نسبت به ذخيره اطلاعات مورد نظرشان اقدام نمايند .تاثير ويژه اين برنامه در بررسي عملكرد بخش سفارش قابل توجه است چرا كه با توجه به آمارگيري سريع , صحيح و دقيق اين سامانه امكان هرگونه قضاوت و تصميم گيري در خصوص عملكرد بخش و همچنين كتابخانه هاي سازمان (از لحاظ بودجه ) فراهم شده است .

چكيده: از آنجا كه نيروي انساني كارآمد، با ارزشترين منبع هر سازماني به حساب مي آيد قسمت اعظم سرمايه گذاري ها، معطوف به نيروي انساني گرديده است. مهمترين ابزاري كه در اين منظور مورد استفاده قرار مي گيرد آموزش است كه با هدف ارتقا كيفي سطح مهارت، دانش و نگرش افراد موجب توانمندي افراد در ايفاي وظايف خود و كاميابي سازمان، مورد استفاده قرار مي گيرد.

كتابخانه و مركز اسناد آستان قدس رضوي با اعتقاد به اينكه هزينه در امر آموزش (در معناي عام) امروزه به عنوان يك سرمايه گذاري بلند مدت با سود دهي بالا محسوب مي شود، با هدف ارتقا سطح علمي و افزايش توان مهارتهاي شغلي كليه كاركنان از سال 1381 اقدام به برگزاري دوره ها و برنامه هاي مختلف آموزشي، نموده است.

در مجموع بايد گفت طراحي و توسعه برنامه ها و فعاليتهاي آموزشي مستمر، هنگامي مثمر ثمر خواهد بود كه منطبق با تغييرات و تحولاتي باشد كه كتابداران در طول زندگي حرفه اي خود با آن مواجه هستند. آنچه اهميت دارد اينست كه دوره هاي برگزار شده تا چه حد توانسته بر دانش، نگرش، مهارت و رفتار كتابداران، موثر واقع شده و با علم جديد و نوين همگام باشد.

- عنوان سخنراني: معرفي منابع عطف زرد مخزن چاپي كتابخانه مركزي آستان قدس رضوي؛ سخنران: محمد مشايخي؛ تاريخ سخنراني:3 آذر 88

چكيده: مجموعه هاي خاص در كتابخانه هاي بزرگ هميشه از اهميت به سزايي برخوردار بوده و مسئولين ذيربط اين مجموعه ها هميشه سعي داشته اند با تفكيك، نگهداري استاندارد و ارائه خدمات متفاوت و مداقه ويژه در نگهداري و ارائه خدمات اين منابع نگاه ويژه اي داشته باشند.اكثر مجموعه هاي خاص و كمياب خصوصيات تاريخي مشتركي دارند و از يك مجموعه بزرگ براي جلوگيري از دسترسي عوام كنار گذاشته شده اند. كتابداران از مدت ها قبل به مراقبت از مجموعه هاي خاص مي پرداخته بي آنكه بخشي به نام اين مجموعه ها در كتابخانه وجود داشته باشد.در بسياري از كتابخانه ها چنين منابعي در دفتر كار مدير كتابخانه نگهداري مي شده است. به مرور با افزايش تعداد اين منابع در بعضي كتابخانه ها اتاقي به نام گنجينه ايجاد گرديد و به تدريج اين اتاق ها در كتابخانه هاي بزرگ به بخش و تالار كتب نفيس، كمياب و مجموعه هاي خاص تبديل شد.

كتابخانه مركزي آستان قدس نيز ازسالها قبل به ويژه پس از انقلاب اسلامي به جداسازي مجموعه هاي خاص از ديگر منابع پرداخته و به مرور مجموعه هايي از جمله كتب نفيس-عطف زرد-درسي قديم-كتب كودك در اين كتابخانه تشكيل شده است. هسته اصلي و اوليه اين مجموعه ها از مخزن چاپي تشكيل يافته و به مرور با خريد و اهداء و يا انتقال اين گونه منابع از تالارها، بخشها و كتبخانه هاي ديگر بر شمار منابع اين مجموعه ها اضافه گشته است.

مجموعه كتب عطف زرد كتابخانه يكي از مجموعه هاي مهم فوق الذكر بوده كه با توجه به اهميت اين منابع در چند سال گذشته داراي فرم و آيين نامه ويژه شده است. اين مجموعه داراي موضوعات مختلفي بوده و از كتب ديني و مذهبي تا كتب ادبي و علمي را شامل مي شود.

- عنوان سخنراني: مهندسي رفتار ارتباطي؛ سخنران:مرتضي شكيباي؛ تاريخ سخنران:25اسفند88

چكيده: امروزه مهارت هاي ارتباطي دغدغه اصلي تمام سازمان هاست . مديران و كاركناني كه كه در ايجاد ارتباط مهارت دارند. ، با مشكلات كمتري مواجه هستند .و منابع كمتري به هدر مي دهند. و با كارايي بيشتري مواجه هستند. بدين ترتيب در عصر پيشرفت روز افزون فناوري و بازاريابي جهاني ، داشتن مهارتهاي ارتباطي اجتناب ناپذير است.