درباره کتابخانه> کتابخانه هاي وابسته

مقدمه

در پي تأسيس يكي از بزرگ‌ترين و شكوهمندترين كتابخانه‌هاي جهان اسلام، در جوار مضجع مطهر امام رضا (ع)، شاهد گسترش روزافزون شاخسار اين شجره طيبه در مناطق مختلف شهر مقدس مشهد و ساير نقاط كشور اسلامي ايران مي‌باشيم. يكي از معاونتهاي سازمان كتابخانه‌ها، موزه‌ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي، معاونت امور كتابخانه‌هاي وابسته است كه متشكل از دو واحد امور كتابخانه‌هاي شهري و امور كتابخانه‌هاي شهرستانها مي‌باشد. 

تاريخچه

     مرحوم سيد سعيد طباطبايي ناييني از نيكوكاران و شيفتگان كتاب و كتابخانه نسبت به تأسيس كتابخانه جامع گوهرشاد همت گماشت و در سال 1332 شمسي پنج هزار جلد كتاب چاپي و خطي خود را به انضمام املاك و رقباتي براي اداره كتابخانه وقف نمود. با عنايت به سنت حسنه وقف، روز به روز بر رونق اين كتابخانه افزوده شد و مورد استقبال و توجه خاص مدرسان و طلاب حوزه علميه قرار گرفت و در سال 1345 كتابخانه جامع گوهرشاد به اداره اوقاف واگذار گرديد. به دليل كمبود فضا و نياز به مكاني وسيع‌تر در سال 1368 با تلاش آستان قدس رضوي ساختمان فعلي كتابخانه با مساحت 1200 مترمربع زيربنا در بست شيخ بهايي حرم مطهر احداث و در سال 1369 اداره مسجد و كتابخانه جامع گوهرشاد پيرو موافقت مقام معظم رهبري به آستان قدس محوّل گرديد و از آن پس رشد فزاينده‌اي را طي نمود. اين كتابخانه فقط در اختيار آقايان قرار دارد. 

مختصري از زندگي مرحوم سيد سعيد طباطبايي ناييني

     حاج سيدسعيد طباطبايي ناييني بنيانگذار 10 مدرسه، يك كتابخانه و چاپخانه گلها در اصفهان در سال 1255 ﻫ.. ش. در نايين به دنيا آمد. دوران كودكي را در همان جا گذرانيد و پس از نشو و نما و اندكي تحصيل، آغاز جواني و ميان‌سالي را تا سن 53 سالگي در اصفهان گذراند و سپس به مشهد مقدس هجرت نمود و تا پايان عمر مقيم مشهد بود. دوران جواني و طلبگي وي همزمان با حكومت استبدادي ناصرالدين شاه بود. او پس از تحصيل علوم ديني در اصفهان، هنگامي كه نداي آزادي‌خواهي و حكومت قانون و مشروطيت بلند شد به صف انقلابيون مشروطه پيوست و از سردسته‌هاي مشروطه‌طلب گرديد تا آنجا كه از طرف روسها و محمدعلي‌شاه محكوم شد و مورد تعقيب قرار گرفت ولي خوشبختانه به چنگ اين نيروها نيفتاد.

     حاج سيد سعيد طباطبايي ناييني از سلسله سادات طباطبايي نايين مي‌باشد كه نسب ايشان به حضرت امام حسن مجتبي(ع) مي‌رسد.

     ايشان در سال 1330 به مكه معظمه مشرف شد و به شرافت اين سفر هميشه از لقب حاجي استفاده نمود به طوري كه اين لقب جزء نام و فاميل ايشان شده بود. از خصوصيات وي اينكه هميشه با لباس روحاني بود و حتي در زمان سلطنت رضاخان هيچ گاه از پوشيدن اين لباس دست برنداشت و شايد يكي از عوامل كناره‌گيري ايشان از فرهنگ جديد و اداره مدارسي كه خود تأسيس كرده بود همين لزوم تغيير لباس در زمان رضاشاه بود كه ايشان حاضر به اين كار نشد و از امتيازات فرهنگي خود چشم پوشيد.

     كتابهاي درسي تأليف شده حاج سيد سعيد طباطبايي ناييني 18 عنوان و كتابهايي كه تصحيح و چاپ نمود 27 عنوان است و كتابهايي كه چاپ و نشر آنها توسط ايشان انجام شده و در فهرستهاي موجود نيامده است 18 عنوان مي‌باشد.

     وي تا آخر عمر تأهل اختيار نكرد و به سن 82 سالگي در 12 دي 1337 ﻫ‌. ش. به رحمت ايزدي پيوست و در حرم مطهر رضوي به خاك سپرده شد.

     مدفن ايشان اكنون در پشت ايوان مقصوره مسجد گوهرشاد و در ايوان شمالي صحن قدس واقع شده است.

     كتابخانه گوهرشاد با واحدهاي ذيل و مجهز به سيستم رايانه‌اي در خدمت دانش‌پژوهان حوزه و دانشگاه مي‌باشد.

1. تالارهاي مطالعه: اين تالارها به صورت قفسه باز و با بيش از 65000 نسخه كتاب فارسي، عربي و لاتين و همچنين ظرفيت 200 نفر، پذيراي مراجعان و دانش‌پژوهان مي‌باشد.

2. مخزن خطي: اين قسمت به منظور حفظ و صيانت صحيح كتب خطي از تجهيزات ويژه‌اي برخوردار است و داراي  3882 نسخه كتاب و جزوه خطي مي‌باشد كه چهار جلد فهرست نسخه‌هاي خطي آن تا كنون چاپ گرديده و در اختيار محققان قرار گرفته است و باقي‌مانده آنها نيز در دست اقدام مي‌باشد.

     كتابهاي اين كتابخانه با روش ديوئي كه امروزه در اكثر كتابخانه‌هاي عمومي دنيا متداول است رده‌بندي و مرتب گرديده كه به طور متوسط بيش از 170 نفر از منابع آن استفاده مي‌كنند.

3. واحد گردش و امانت كتاب: اين واحد با حدود 65000 جلد كتاب در خدمت مراجعاني است كه مي‌توانند منابع مورد نياز خود را با مراجعه مستقيم به قفسه‌هاي كتاب به مدت 15 روز امانت ببرند و در صورت نياز مجدد براي يك نوبت ديگر، مدت امانت را به صورت تلفني يا حضوري تمديد نمايند.

 فهرست انتشارات كتابخانه جامع گوهرشاد به شرح ذيل است:

1. چهار جلد فهرست نسخه‌هاي خطي تأليف دكتر محمود فاضل يزدي

2. فهرست مقالات مربوط به خراسان جلد 1 و 2 به كوشش نقيب نقوي

3. روش تحقيق و تصحيح كتابهاي خطي تأليف صلاح‌الدين منجد ترجمه دكتر محمود فاضل يزدي

 كتابخانه تخصصي حضرت رضا (ع)

     با عنايت و اهتمام توليت عظماي آستان قدس رضوي، به منظور گسترش امكانات كتابخانه‌هاي تخصصي رشته‌هاي گوناگون و همچنين ايجاد مكاني وسيع كه قابل استفاده عده بيشتري از محققان باشد، كتابخانه تخصصي حضرت رضا (ع) در طبقه فوقاني كتابخانه جامع گوهرشاد در بهمن سال 1379 تأسيس و افتتاح شد. اينك اين مجموعه داراي بيش از8000 نسخه كتاب چاپي مي‌باشد. اين كتابخانه براي تكميل منابع خود اقدامات زير را انجام داده است:

ـ تهيه عكس و ميكروفيلم از 67 نسخه كتاب خطي در مورد تاريخ، زندگي‌نامه و احاديث حضرت رضا (ع)؛

ـ گردآوري كتب و اسناد مرتبط با موضوع حضرت رضا (ع) كه در ساير كشورهاي اسلامي وجود دارد؛

ـ روگرفت از مقالاتي كه در نشريات مختلف براي معرفي آن حضرت منتشر شده است؛

ـ گردآوري فيلم، عكس و منابع نرم‌افزاري در ارتباط با آن امام هُمام (ع). 

شرايط عضويت

1. گواهي اشتغال به تحصيل يا معرفي‌نامه از محل كار      2. يك برگ تصوير صفحه اول شناسنامه

3. دو قطعه عكس        4. تكميل فرم عضويت   5. تصوير كارت كارمندي يا جواز كسب ضامن

 6. پرداخت حق عضويت. 

ساعات كار

 اين كتابخانه همه روزه به جز ايام تعطيل از ساعت 30/7 تا 19 در خدمت مراجعان محترم قرار دارد. 

نشاني: مشهد، حرم مطهر، بست شيخ بهايي

تلفن: 2223276 - 0511