|
 |
|
|
كتابخانه مركزي>اداره مخطوطات>مخزن كتب و مصاحف خطي مخزن كتب و مصاحف خطي مخزن كتب خطي مجهز به تجهيزات ايمني و حفاظتي وقفسه هاي مخصوص است كه در برگيرنده بيش از پنجاه هزار نسخه كتب خطي مي باشد. تعداد قابل توجهي جلدهاي ضربي سوخت و روغني از عهد سلاجقه وتيموري وصفويه وشمار فراواني مرقعات و قطعاتي از خوشنويسان و هنرمندان نامي و برخي اسناد و طومارها و فرامين كه بسيار ممتاز و از شاهكارهاي هنر است، از جمله ذخاير مخزن كتب خطي مي باشد كه قسمتي از آنها در اتاق نفايس در معرض بازديدكنندگان و محققان قرارگرفته است. مخزن كتب خطي عهده دار نگهداري و حفاظت از كتابها و مصاحف خطي و ارائه خدمات به همكاران و مراجعين مي باشد.كتابدار مخزن علاوه بر ارسال كتابهاي درخواستي، وظيفه كنترل برگشت كتابها، كتاب چيني و رف آرايي كتابها را به عهده دارد. كتابهاي ارسالي از مخزن در محل تالار محققان خطي مورد استفاده قرار مي گيرد و تا پايان وقت اداري بايد به كتابدار تحويل داده شود. مخزن كتب خطي مجهز به دستگاه رطوبت سنج و دماسنج (ترموهايكروگراف) است و هر لحظه دما و رطوبت مخزن براي مسئولين تحت كنترل مي باشد و رطوبت بين 55-45 درجه و دما بين 22-18 درجه تنظيم مي گردد. ورود افراد غير مسئول به داخل مخزن كتب خطي ممنوع مي باشد. نمونه هايي از قديمي ترين و نفيس ترين مصاحف خطي 1- قرآن شماره 6 به خط كوفي، از ابتداي سوره هود تا پايان سوره كهف كه بر روي پوست آهو نوشته شده و در صفحه آخر آن رقم گرديده است(كتبه علي بن ابي طالب). وقفنامه به خط شيخ نهايي مي باشد. 2- قرآن شماره 13 به خط كوفي 7سطري، از ابتداي آيه 29 سوره نساء، آيه 146 سوره نساء بر روي پوست آهو نوشته شده است و به نقل از شيخ بهايي منسوب به امام حسن مجتبي (ع). 3- جزوه 3015 به خط كوفي، واقف: كشوادبن املاس، تاريخ كتابت: 327ق.(تصوير) 4- قرآن شماره 3004 به خط كوفي برروي پوست آهو، واقف: ابوالقاسم علي بن سيمجور در سال 383ق .(تصوير) 5- قرآن شماره 100، قرآن مترجم كامل و منحصر به فرد از نظر تذهيب، محشي به تفسير خلاصه المنهج ملافتح الله كاشاني، نسخه از نظر هنر تذهيب و دقت و ظرافت و پر كاري يكي از نفيس ترين و بهترين نسخ قرآنهاي مترجم است، خط متن نسخ خوش به كتابت ملاّ علي بروجردي و كاتبِ تفسير: حسن بن يعقوب كشميري، تاريخ كتابت تفسير: 1245 هجري قمري.(تصوير) نمونه اي از جزوات و قرآن هاي خطي
برخي از قديمي ترين نسخه هاي خطي موجود در گنجينه رضوي 1- شرح ديوان تميم بن مقبل از شعراي مخضرم متوفي حدود 37ق، تاريخ كتابت صفر 380ق. كاتب: علي بن ابي طالب العباس بن محمد بن احمد جعفر بن محمد بن الامام زيد بن علي بن الحسين بن علي بن ابي طالب، اين نسخه به شماره 11971 در دفتر مخزن كتب خطي ثبت شده است . 2- مختصر كتاب العين: متن از خليل بن احمد و اختصار آن از ابوبكر محمد بن حسن زبيدي است، در علم لغت به خط نسخ كهن، تاريخ تحرير ربيع الاخرسال 383ق. 3- صحیفه کامله سجادیه از علی بن الحسین(ع)، به خط حسن بن ابراهیم بن الزامی، تاریخ تحریر: شوال417ق، ضميمه كتاب في تواريخ القرآن به شماره 12405. 4- نهج البلاغه، گردآورنده سید رضی رضوان الله علیه، کاتب محمدبن احمد النقیب، تاریخ تحریر: 544ق. (تصوير) 5- راههایی که به مدینه منتهی می شودبه شماره(5751)، درذکر وضع مسجد رسول خدا(ص) با برخی از توقیعات رسول اکرم(ص) و روایاتی از رجال حدیث نواحی مذکور درآن و ذکر راههایی که به مدینه منتهی می شود، تاریخ کتابت: حدود قرن پنجم هجری.
نوادر و عجايب مخزن کتب خطی اداره مخطوطات 1- دانه برنج منقوش به آیة شریفه آیه الکرسی به خط شفاف «رقم فضل الرحمن دهلوی» کار ذاکر حسین دهلوی، اهدائی آقای دکتر خواجه پیری 2- دانه برنج منقوش به سوره مبارکه توحید 3- كتاب زيارت عاشورا شماره 9257 به خط ناخني، این نسخه را عبدالوهاب بن شیخ محمد مؤمن شیرازی به خط نسخ و نستعلیق با ناخن نوشته، تاریخ تحریر: 1256ق، وقفی سید ابوالقاسم جواهری. 4- تعداد57 ورق ار قرآن به ابعاد 101×177 س. م به خط بایسنغرین شاهرخ گورکانی نوه گوهرشاد خاتون روی کاغذ خانبالغ که از عجایب خطوط عالم دانسته اند، نوع خط: محقق جلی(تصوير) 5- قرآن شماره 1582 به قطع خیلی کوچک که قاعدتاً با موی دم اسب نوشته شده است 6- تفسیر بی نقطه معروف به سواطع الالهام، تألیف ابوالفیض بن مبارک فیضی، تفسیر تمام قرآن است و تاریخ ختم آن تألیف 1002ق می باشد.(تصوير) 7- کتاب لاتین چاپ قديم، ظاهراً شرحی است بر یکی از اناجیل که در زمان گوتنبرگ مخترع چاپ، طبع و انتشار یافته است تاريخ چاپ: سوم آوريل 1473 ميلادي. دارای 280 صفحه در هر صفحه دو ستون و در هر ستون 17سطر است. کتاب مذکور در سال 1956 میلادی به مبلغ پنج هزار و چهارصد فرانک توسط سید جلال تهرانی در بلژیک خریداری و در سال 1361 به کتابخانة آستان قدس رضوی اهداء شده است.(تصوير) 8- قرآن خطی11 سطری شماره 2883، کاتب به نحوی صفحات قرآن را تحریر کرده که در تمام صفحات حرف اول از سطر اول با حرف اول از سطر آخر مطابقت دارد و به همین ترتیب از سطرهای دوم تا پنجم با حرف اول از سطرهای هفتم تا دهم مطابق است و سطر ششم در تمام صفحات منفرد است.(تصوير) نمونه هايي از نفيس ترين نسخه هاي خطي موجود در گنجينه رضوي
|
