معرفي منابع اينترنتي در زمينه نسخ خطي

الف : منابع فارسي

 1-سازمان كتابخانه ها ، موزه ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي

آدرس سایت :   http://www.aqlibrary.ir/Main/main.aspx

زبان سايت :فارسي ، عربي و انگليسي

  اداره مخطوطات سازمان كتابخانه ها، موزه ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي

يكي از ذخائر گرانبهاي جهان و گنجينه اي از تمدن و فرهنگ عظيم اسلامي است و وجود هزاران نسخه خطي و صحايف بي نظير وكم نظير و مرقعات خوشنويسان نامي و نوادري از شاهكارهاي جهان هنر كه در طول قرنها به آستان مقدس حضرت علي بن موسي الرضا عليه السلام تقديم و از جانب مسلمانان و شيعيان جهان هديه شده است اين اداره را از ساير كتابخانه هاي معتبر عالم از نظر كيفيت ممتاز ساخته است .

اداره مخطوطات با دارا بودن مصاحف شريفه متعلق به قرنهاي اوليه و منسوب به ائمه اطهار عليهم السلام و قرآنهاي وقفي كشواد بن املاس در سال 327ق. وابوالقاسم علي بن سيمجور در سال 383 ق. و... از اهميت وي‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ژه اي برخوردار است و در واقع تاريخ يكهزار و يكصد ساله كتابخانه مركزي آستانقدس رضوي بر دوش سترگ اداره مخطوطات سنگيني مي كند.

2-كتابخانه بزرگ آيت الله مرعشي نجفي ره

 آدرس سایت :   . http://www.marashilibrary.com/

زبان سايت :فارسي

اين كتابخانه يك مركز بزرگ فرهنگي بين المللي در جهان است و از مجموعه هاي غني چاپي و خطي در زمينه علوم ديني بخصوص مذهب تشيع برخوردار است .

از طريق فهرست پيوسته اين كتابخانه مي توان به مشخصات نسخ خطي اين كتابخانه دسترسي پيدا كرد .

3-فصلنامه شهاب

آدرس سایت :

www.marashilibrary.com/shahab.html

زبان سايت :فارسي

نشريه ميراث شهاب مشتمل بر اخبار كتابخانه آيت الله مرعشي نجفي ره است.

اين وب سايت به معرفي نسخه هاي خطي كتابخانه آيت الله مرعشي نجفي ره ، تصحيح رساله هاي خطي كتابخانه ، معرفي كتابهاي چاپي نفيس كتابخانه و...مي پردازد.

در اين وب سايت امكان جستجو و دسترسي به فهرست مقالات شماره هاي مختلف و متن كامل برخي از مقالات نشريات فراهم شده است .

 4- سازمان اسناد و كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران

آدرس سایت :   http://www.nlai.ir

زبان سايت : فارسي و انگليسي

در بخش كتابهاي خطي وب سايت  كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران امكان جستجو و بازيابي مشخصات نسخ خطي موجود در كتابخانه فراهم شده است .  

5- كتابخانه مجلس شوراي اسلامي

آدرس سایت :   http://www.majlislib.com/

زبان سايت : فارسي

كتابخانه مجلس شوراي اسلامي داراي مجموعه اي غني ازنسخ خطي و اسناد تاريخي است . در وب سايت اين كتابخانه مي توان به جستجو واستخراج اطلاعات در مورد اين منابع پرداخت . 

6- حاميان نسخ خطي

آدرس سایت :   http://www.hamian.ir/

زبان سايت : فارسي

دبير خانه آيين بزرگداشت حاميان نسخ خطي از واحدهاي زير مجموعه كتابخانه مجلس شوراي اسلامي است كه به تجليل از متن پژوهان و فهرست نگاران و نسخه شناسان و كتابداران نسخ خطي مي پردازد 

7- مؤسسه پژوهشي ميراث مكتوب

آدرس سایت :   http://www.mirasmaktoob.ir/

زبان سايت : فارسي

در سايت اين مركز علاوه بر معرفي مركز به معرفي نسخ خطي تصحيح و به چاپ رسيده در اين مركز پرداخته شده است . 

8- فصلنامه آيينه ميراث

آدرس سايت : http://www.mirasmaktoob.ir/magazine/index.php

زبان سايت : فارسي و عربي

اين فصلنامه از انتشارات مؤسسه پژوهشي ميراث مكتوب مي باشد كه ويژه نقد كتاب ، كتابشناسي ، و اطلاع رساني در حوزه متون و نسخ خطي است . در وب سايت اين نشريه امكان دسترسي به مشخصات كتابشناختي ، چكيده و بعضامتن كامل مقالات اين نشريه فراهم شده است .  

9- مركز اسناد و مدارك ميراث فرهنگي

آدرس سایت :   http://www.ichodoc.ir/

زبان سايت : فارسي

در اين وب سايت مي توان به جستجو و استخراج اطلاعات نسخ خطي دست يافت . 

10- وبلاگ سواد – پژوهشي در عرصه متون كهن

آدرس سایت :   http://www.savad.net

زبان سايت : فارسي

اين منبع وبلاگي گروهي است كه توسط تني چند از فعالان و پژوهندگان حوزه نسخ خطي و متون كهن ارائه مي شود و به بحث و اطلاع رساني در زمينه نسخ خطي و متون كهن مي پردازد . 

11- بانك نسخ خطي فارسي

آدرس سایت :   http://knowledgebase.icro.ir/NosakhFarsiBank/index.htm

زبان سايت فارسي

در اين پايگاه اطلاعاتي ، مشخصات ميراث مكتوب و نسخ خطي فارسي در خارج از كشور ارائه شده است و كاربران مي توانند از امكانات جستجوي اين منبع استفاده نمايند . 

12- وبلاگ بياض

آدرس سایت :   http://www.bayaz.net/

زبان سايت :فارسي

اين وبلاگ شامل يادداشتهاي روزانه مؤلف در زمينه نسخ خطي مي باشد .

13- مركز احياي ميراث اسلامي

آدرس سایت :   http://www.mirath.net/

زبان سايت :فارسي

در سايت مركز احياي ميراث اسلامي امكان جستجوي نسخ خطي و دسترسي به تصاوير اين نسخ ، بخش آلبوم نسخ خطي و كتابخانه ديجيتال نسخ خطي فراهم شده است. 

14-جواب سؤالات در مورد نسخه هاي خطي

آدرس سایت :   http://rafed.net/turathis/index.html

زبان سايت :فارسي، عربي و انگليسي

بخشي از وب سايت مركز احياي ميراث اسلامي است كه شامل فهرست الفبايي ، مولفان ،فهرست كتابخانه ها و فهرست موضوعي كتابهاي عكسي مركز احياء ميراث اسلامي مي باشد و همچنين اين سايت جوابگوي سوالات پژوهشگران راجع به نسخ خطي ميباشد 

15- مجموعه تصاويرنسخ خطي قرآني در وب سايت مركز جهاني اطلاع رساني آل البيت (ع)

آدرس سایت :   http://www.al-shia.com/html/far/11galery/nosakh.htm

زبان سايت :فارسي 

16- شناسايي و احياي نسخ خطي در وب سايت برنامه ملي اطلاع رساني كشور

 آدرس سایت :   http://www.irandoc.ac.ir/Com/NI-Plan/N-Plan7.htm

زبان سايت :فارسي 

 17- بانك اطلاعات نسخه هاي خطي پزشكي در كتابخانه هاي مهم كشور

آدرس سایت :   http://194.225.49.12/PblLst.asp

زبان سايت :فارسي

در اين پايگاه اطلاعات متون ونسخ خطي حوزه پزشكي به زبانهاي فارسي و عربي قابل بازيابي است . 

18- مجمع ذخائر اسلامي

آدرس سایت :http://www.zakhair.net/

زبان سايت :فارسي و عربي

در وب سايت مجمع ذخائر اسلامي امكان جستجو و بازيابي اطلاعات كتابشناختي و تصاوير اسناد و متون كهن فراهم شده است . 

19-وبلاگ مجمع ذخائر اسلامي

آدرس سايت : http://www.zakhair.blogfa.com/

زبان وبلاگ :فارسي و عربي

در وبلاگ سايت مجمع ، اطلاعات و تحولات صورت گرفته شده در مجمع به صورت روزانه به اطلاع علاقه مندان رسانده مي شود .

20- كتابخانه محقق طباطبايي

آدرس سایت :   http://www.mtlib.com/

زبان سايت :فارسي

مرحوم علامه آيت الله حاج سيد عبد العزيز طباطبايي يزدي يكي از مفاخر دانشمندان شيعه در كتابشناسي ، نسخه شناسي ، تاريخ ، رجال و تراجم نسخه هاي خطي به شمار ميرود .در بخش بانك اطلاعاتي كتابخانه سعي شده است ميراث بر جاي مانده از آن مرحوم به صورت ركوردهاي اطلاعاتي ثبت شود تا به صورت آنلاين و بر روي لوح فشرده در اختيار عموم محققان قرار گيرد . 

21- مؤسسه خدمات اطلاع رساني نمايه ساز

آدرس سایت :   http://www.fehrest.net/main.htm

زبان سايت :فارسي

در وب سايت اين مؤسسه محصولات و پروژه هاي اين مركز و همچنين تعدادي از فهرست نويسان و نسخه شناسان نسخ خطي معرفي شده اند  

22- جستجوي نسخ خطي دروب سايت كتابخانه مركزي دانشگاه تهران

آدرس سایت :   http://searchlib.ut.ac.ir/search/main_search/page_simple_search?cnt=25&library=Central%20Library

زبان سايت :فارسي و انگليسي

اين مجموعه شامل 17000جلد كتاب خطي به زبان فارسي و عربي و تركي است .ميان اين مجموعه تعداد بسيار ي نسخه هاي نفيس ، نسخه هاي كهن و نسخه هايي به خط مؤلف و علما و مشاهير وجود دارد .

23- فهرست نسخ خطي پس از انقلاب اسلامي

آدرس سایت :   http://www.icro.ir/?m=30333&c=717&t=3

زبان سايت : فارسي ، انگليسي و عربي

در بخشي از وب سايت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي سياهه اي از فهرست نسخه هاي خطي ارائه شده است .

24- راهنماي مراكز عمده فعال در حوزه نسخ خطي در ايران

آدرس سایت :   http://www.icro.ir/?m=30331&c=715&t=3

زبان سايت :فارسي ، انگليسي و عربي

در اين بخش از سايت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي فهرستي از مراكز و مؤسسات فعال داخلي در زمينه نسخ خطي ارائه شده است . 

25- وبلاگ نصير -84

آدرس سایت :   http://naseri84.blogfa.com/

زبان سايت :فارسي

در اين وبلاگ به بحث در مورد نسخ خطي و ارائه جديدترين اخبار در اين زمينه پرداخته ميشودو همچنين فهرست هايي از مجموعه هاي مختلف نسخ خطي ارائه شده است . 

26- وبلاگ حلقه كاتبان

آدرس سایت :   http://www.kateban.com/

زبان سايت :فارسي

وبلاگي گروهي است در زمينه نسخ خطي . از طريق اين وبلاگ مي توان به وبلاگهاي تعداد زيادي از متخصصان و علاقه مندان فعال در حوزه نسخ خطي دست يافت . 

27- وبلاگ هنرهاي اسلامي

آدرس سایت :   http://www.islamic-art.net/blog/index.php

زبان سايت :فارسي

در اين وبلاگ به اطلاع رساني و بحث در مورد انواع  هنرهاي اسلامي از جمله فنون نسخه پردازي پرداخته شده است . 

28- خبرگزاري ميراث فرهنگي

آدرس سایت :   http://www.chn.ir/

زبان سايت :فارسي

از طريق وب سايت اين خبر گزاري مي توان به اخبار حوزه نسخ خطي و متون كهن دست يافت . 

29- فهرست فهارس نسخ خطي در وب سايت كتابنامه

آدرس سایت :   http://www.ketabname.com/main2/lists/bookshelf.php?id=4&chlang=fa

زبان سايت :فارسي

در اين وب سايت و از طريق پايگاه اطلاعات آن مي توان به اطلاعات كتاب شناختي فهارس نسخ خطي فارسي دست يافت. 

30- وبلاگ نسخ خطي تركي

آدرس سایت :   http://www.nusxeler.blogfa.com/

زبان سايت :فارسي و تركي

در اين وبلاگ مؤلف به شناسايي و معرفي و ارائه فهرست هاي نسخ خطي تركي موجود در كتابخانه هاي عمومي و خصوصي نسخ خطي ايران پرداخته است

31- پايگاه اطلاع رساني نسخ خطي در مؤسسه فرهنگي و پژوهشي الجواد

آدرس سایت :   http://manuscripts.scict.ir/

زبان سايت :فارسي

در پايگاه مربوطه امكان جستجو و دستيابي به مشخصات نسخ خطي كشور فراهم شده است . 

ب:منابع غير فارسي

 32- ملتقي اهل الحديث

آدرس سایت :   http://www.ahlalhdeeth.com/

زبان سايت :عربي

اين سايت به معرفي كتابهاي خطي  ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، كتابشناسي و نسخه شناسي نسخه هاي خطي مي پردازد .

پژوهشگران مي توانند در انجمن اين سايت عضو شوند. 

33- وب سايت الوراق

آدرس سایت :   http://www.alwaraq.net/

زبان سايت :عربي

كاملترين سايت نسخه هاي خطي عربي است .

دراين  سايت مي توان به جستجو و استخراج اطلاعات در مورد نسخه هاي خطي عربي پرداخت . 

34- بخش نسخ خطي كتابخانه دانشگاه الازهر

آدرس سایت :   http://www.alazharon lin.org/manuscripts.php

زبان سايت :عربي و انگليسي

دانشگاه الازهر مصر 42000جلد نسخ خطي را داراست . اين مجموعه از طريق فهرست پيوسته اين كتابخانه قابل جستجو است .نسخه الكترونيكي متن كامل اين مجموعه نيز از طريق وب سايت كتابخانه قابل دسترسي است . 

35- بخش نسخ خطي دانشگاه امريكايي بيروت

آدرس سایت :   http://www.ddc.aub.lb/projects/jafet/manuscripts

زبان سايت :عربي و انگليسي

از طريق وب سايت اين دانشگاه مي توان به متن كامل نسخ خطي ارزشمند موجود در كتابخانه اين دانشگاه دسترسي پيدا كرد. 

36- شبكه مخطوطات عربي

آدرس سایت :   http://www.manuscripts.idsc.gov.eg

زبان سايت :عربي

منابع بانك اطلاعاتي :نسخ خطي

در اين وب سايت به متن كامل نسخ خطي عربي و اسلامي به شرط عضو شدن در وب سايت مي توان دسترسي پيدا كرد . 

37- بخش نسخ خطي كتابخانه ملي تركيه

آدرس سایت :   http://www.yazmalar.org/elyazmaciligimiz.php

زبان سايت :تركي

در بخش نسخ خطي كتابخانه ملي تركيه اطلاعاتي در مورد اين مجموعه ارائه شده و تصاوير نمونه هايي از نسخه هاي نفيس اين كتابخانه در معرض ديد قرار گرفته است . 

38- وب سايت نسخ خطي دكتر يوسف زيدان

آدرس سایت :   http://www.ziedan.com/index_o.asp

زبان سايت :عربي و انگليسي

وب سايت دكتر زيدان ، سايتي منظم و پر اطلاعات درباره متون و نسخ خطي در حوزه علوم و تاريخ اسلام مي باشد . در اين وب سايت مي توان به متن كامل بسياري از نسخ خطي معروف و نمونه خط مشاهير عالم اسلام دسترسي پيدا كرد. 

39- كتابخانه سحاب السلفيه

آدرس سایت :   http://www.sahab.org/books/books.php?cat=11&type=0

زبان سايت :عربي

سايت كتابخانه سحاب السلفيه از جمله كتابخانه هاي ديجيتالي نسخ خطي است.

در پايگاه مربوطه امكان جستجو و دستيابي به مشخصات نسخ خطي فرآهم شده است . 

40- مجمع ملک الفهد لطباعة المصحف الشریف

آدرس سایت :   http://www.qurancomplex.org

زبان سايت : عربی ، انگلیسی ، فرانسه ، اردو ، اسپانیایی ، اندونزیایی

منابع بانک اطلاعاتی : نسخ خطی ، کتب چاپی ، تصنیفات مفقوده

در این سايت با بررسی منابعی چون : طبقات المفسرين للداودي، معجم المفسرين لعادل نويهض، الفهرس الشامل للتراث العربي الإسلامي المخطوط (التفسير وعلومه) و ... و تخریج تصنیفات قرآنی بانکی جامع از کتب تأليف شده در حيطه ی علوم قرآنی ایجاد شده است که در نوع خود قابل توجه و مراجعه است . 

 41- پايگاه دانش،پژوهش و نشر بين الملل

 آدرس سایت :   http://knowledgebase.icro.ir/?m=42127&c=tableBrowse&TableId=72&t=5

زبان سايت :فارسي ، انگليسي و عربي

منابع اينترنتي :نسخ خطي

پايگاه دانش سازمان از بانكهاي اطلاعاتي مختلف تمان متني و بانكهاي اطلاعاتي كتابشناختي تشكيل شده است .

از جمله امكانات موجود در اين برنامه جستجوي ساده و پيشرفته در بانكهاي اطلاعاتي ، تهيه چاپ و ذخيره مطالب . 

42- فهرس مخطوطات الطب الاسلامی في المکتبة الوطنية لعلم الطب

آدرس سایت :   http://www.nlm.nih.gov/hmd/arabic/E8.html

زبان سايت :عربي و انگليسي

منابع بانك اطلاعاتي :نسخه هاي خطي

دراين سايت مي توان از نسخه هاي خطي در موضوع پزشكي اسلامي موجود در كتابخانه الوطنيه اطلاع يافت . 

43- فهرس المخطوطات الطبية في منظمة الإسلامية للعلوم الطبية

آدرس سایت :   http://www.islamset.com/arabic/aheritage/

زبان سايت :عربي و انگليسي

منابع اينترنتي :نسخ خطي

در اين پايگاه مي توان از نسخه هاي خطي پزشكي موجود در وب سايت اسلام ست آگاهي يافت. 

44- مرکز المخطوطات و التراث و الوثائق

آدرس سايت  :        http://www.makhtutat.org /

  زبان سايت : عربی

منابع بانک اطلاعاتی : نسخ خطی ، ميکروفيلم

این مرکز که در کویت قرار دارد در سال 1402 قمری = 1981 میلادی تأسيس شده است و دارای 1400 نسخه ی خطی و 20 هزار ميکروفيلم و ميکروفيش می باشد .

فهارس منتشره :

·       فهرس المخطوطات المصورة في مركز المخطوطات والتراث والوثائق : المجاميع القسم الأول . محمد بن إبراهيم الشيباني ، جسام الكندري ، ماهر بن فهد الساير ـ 1409هـ = 1989 ـ 91ص.

·       المخطوطات العربية في الفلك والهيئة والحساب في مكتبة جامعة براتسلافة ـ تشيكوسلوفاكية . كاريل بتراتشك ، ترجمة عدنان جواد الطعمة ـ 1410هـ = 1990م

·          فهرس المخطوطات العربية في المكتبة الوطنية النمساوية. هيلية لويشتان ؛ ترجمة عدنان جواد الطعمة ـ 1410هـ = 1990م ـ 44 ص

·       فهرس المخطوطات العربية في الطب والصيدلة المحفوظة في خزانة المكتبة الملكية بمدينة كوبنهاكن . عدنان جواد الطعمة 1410هـ = 1990م ـ 71ص

·          فهرست تصانيف الإمام أبي عمرو الداني الأندلسي ــ ت 444 هـ . غانم قدوري الحمد ـ 1410 هـ 1990 م ـ 41 ص .

·       فهرست المخطوطات العربية في باكستان / المكتبة العامة ـ القسم الأول ـ مكتبة ديال سنغ الخيرية . حافظ ثناء الله الزاهدي ـ 1412 هـ 1991 م ـ 26 ص .

·          قائمة المخطوطات العربية الجديدة المحفوظة في خزانة المكتبة الملكية بمدينة كوبهاجن. عدنان جواد الطعمة ـ 1414 هـ 1993 م ـ 44 ص

·          دليل مخطوطات السيوطي وأماكن وجودها . محمد بن إبراهيم الشيباني / أحمد سعيد الخازندار ـ 1416هـ 1995 م ـ 200ص .

45-الجامعة الاسلامیة بالمدینة المنورة

آدرس سایت :                   http://www.iu.edu.sa/

زبان سايت : عربی ، انگليسی

منابع بانک اطلاعاتی : نسخ خطی ، ميکروفيلم

کتابخانه ی دانشگاه اسلامی مدینه همزمان با تأسيس دانشگاه در سال 1381 قمری افتتاح گردیده ولی بخش نسخ خطی آن در سال 1396 قمری ایجاد شده است .

این کتابخانه دارای 3544 نسخه ی خطی و 16699 ميکروفيلم و 5600 تصوير نسخه ی خطی بر روی کاغذ می باشد .

فهارس منتشره :

·          النشرة الببلوجرافية لمخطوطات المکتلة المرکزية بالجامعة الإسلامية : العدد الأول – المدينة المنورة : الجامعة الإسلامية ، 1403 ق = 1983 م ، 375 ص .

46- مکتبات جامعة ملک فیصل

آدرس سایت :      http://www.kfu.edu.sa/library/lib-m.asp

زبان سايت : عربی

منابع بانک اطلاعاتی : نسخ خطی

اين دانشگاه که در شهر " الأحساء " قرار دارد ، در سال 1395 قمری تأسيس گردیده و دارای 227 نسخه ی خطی است که از نسخ خطی یکی از علمای اين شهر بوده است .

47-الهیئة العامة لدارالکتب و الوثائق القومیة

آدرس سایت :      http://www.darelkotob.org.eg/manu_search.asp

زبان سايت : عربی

منابع بانک اطلاعاتی : نسخ خطی

اين کتابخانه در سال 1870 ميلادی تحت عنوان کتابخانه خديویة تأسيس گرديد و در اوايل قرن بيستم به باب الخلق منتقل و بعد از آن به مقر کنونی اش یعنی کورنيش النيل منتقل شد .

این کتابخانه دارای 57 هزار نسخه ی  خطی عربی ، فارسی ، ترکی می باشد .